ВАРИЧЕЛА

ПРАШАЊЕ: имам 57 години и немам прележано варичела. ме интересира дали можам да примам вакцина и каде? Ова го прашувам бидејќи сум во непосреден контакт со мали деца. Рубеола имам прележано во рана бременост на 25 години. Ве молам за одговор

ОДГОВОР: Сите вакцини кои не се дел од Програмата и Календарот за задолжителна имунизација (на лица до 18 годишна возраст), а се даваат по епидемиолошки или клинички индикации, како и вакцините кои се даваат на лица патници во меѓународниот сообракај се во надлежност и се даваат во Центрите за јавно здравје (регионални) и нивните подрачни единици низ републиката. Ако сте жител на Скопје контактирајте го надлежниот епидемиолог во Центар за јавно здравје Скопје.

 

Сектор за контрола и превенција на заразни болести

Одделение за надзор на имунизација

МАЛАРИЈА

ПРАШАЊЕ: Разбравме дека треба да се пие малерон против маларија, за патување во Занзибар. Ве молам кажете ни точно колку време пред/ после патувањето?

ОДГОВОР:Точно е дека се земаат антималарици – лекови како профилакса при патување во ендемски земји за маларија како што е Танзанија, односно Занзибар. Малароне е лек кој се зема како профилакса против маларија. Дозирањето зависи од возраста и здравствената кондиција на лицето кое треба да го зема лекот.

За подетални информации и здравствени препораки во врска со превенција на маларија и други вектор преносливи заболувања при патувањето во Занзибар  Ви советувам да го контактирате Центарот за јавно здравје – Скопје – Одделение за епидемиологија

Сектор за контрола и превенција на заразни болести

Одделение за надзор на имунизација

ВАКЦИНИ И ИМУНИЗАЦИЈА

ПРАШАЊЕ: Родена сум во 1983 година. Моментално живеам во странство и поради мојата здравствена состојба многу е битно да знам кои вакцини ги имам примено како мала. Како можам да дојдам до тие информации?

ОДГОВОР: Во однос на примените вакцини, информации можат да се добијат во Вакциналните пунктови каде што е извршена вакцинацијата.

Тоа значи дека треба да го побарате Вакциналниот пункт кадешто Ве вакцинирале, кој вообичаено е сместен во Здравствениот Дом на територијата каде што во тоа време сте живееле. Таму можат да Ви направат преписка на вакциналниот картон со сите примени вакцини.

Исто така, доколку имате здравствена легитимација, од времето кога Ве вакцинирале, има страна со вакцинален календар. Ако се внесувани сите вакцини и таму можете да ги најдете сите примени.

Сектор за контрола и превенција на заразни болести

Одделение за надзор на имунизација

КОЛОРЕКТАЛЕН КАНЦЕР

ПРАШАЊЕ: Ви се обраќам за да ве прашам дали постои можност да добијам статистички податоци за застапеноста на колоректалниот канцер и смртноста од истиот во Република Македонија, во Источниот и Југоисточниот регион на РМ. Јас сум студент на Општа медицина, а податоците ќе ми послужат за изготвување на дипломски труд. Во годишниот извештај за 2014 година ги нема конкретните податоци за колоректален канцер.

ОДГОВОР: Податоци за смртност од рак на дебело црево по региони и општини треба да побарате од Државниот завод за статистика. За заболеноста од оваа болест, податоци ќе добиете од МЗ Управа за електронско здравство, кои ги добиваат податоците од Мој термин.

 

Сектор за промоција,анализа и следење на незаразни болести

РЕАГЕНСИ

ПРАШАЊЕ: Ве молам да информација дали добивте реагенси за испитување на ХИВ, и дали воедно има регенси за испитување хепатит Б и Ц?

ОДГОВОР: Во однос на реагенси, моментално нема за ХИВ, но има за хепатит Б и за хепатит Ц. 

 

Лабораторија за вирусологија и молекуларна биологија

ИМУНИЗАЦИЈА

ПРАШАЊЕ: Ве молам кажете ми од кога во Македонија ќе почне да се применува петтовалентна вакцина за доенчиња? Моето внуче е на возраст кога треба да ја прими таа вакцина, но со обѕир на тоа што сеуште ја нема, дали да чекаме до тогаш кога ќе биде воведена или сега да ја прими постоечката?

Вера Д.

ОДГОВОР: Во врска со Вашето прашање за воведување петтовалентна вакцина во Р. Македонија, одговорот можете да го побарате во Министерството за здравство, Сектор за превентивна здравствена заштита, како единствени надлежни за воведување на нови вакцини или модификација на Календарот за имунизација.

Во моментов сеуште не е воведена петтовалентна односно шестовалентна вакцина, но се најавува дека тие ќе бидат воведени следната година.

До тогаш, сите деца, па и Вашето, ќе треба да се вакцинираат според сегашниот Календар за имунизација, со постоечките вакцини.

 

Сектор за контрола и превенција на заразни болести

Одделение за надзор на имунизација

ЛИСТЕРИОЗА

ПРАШАЊЕ: За потребите на мојата семинарска работа потребни ми се податоци за состојбата со листериоза во Република Македонија. Ве молам за одговор.

Студент на постипломски студии од Скопје

ОДГОВОР: Согласно законската регулатива во РМ Листериозата како заболување кај луѓето е задолжителна за пријавување до надлежните институции. Според податоците за пријавени заразни заболувања со кои располага ИЈЗ, секторот за контрола и превенција на заразни болести во последните 15 години (1998 – 2012) во Републиката не е регистриран ниту еден случај на заболување од листериоза кај луѓето. Но, согласно задолжителниот систем на пријавување на микробиолошки изолати/на друг начин докажани причинители на заразна болест во ИЈЗ се регистрирани четири пријави за докажана Listeria monocitogenes  во 2012 година (во материјали крв и еден ликвор).

Сектор за контрола и превенција на заразни болести

ЕКОЛОГИЈА

ПРАШАЊЕ: Поликлиниката Ѓорче Петров претставува директна закана за жителите на зградата која се наоѓа на улица Булевар Црвена Армија бр. 20 и е оддалечена 30 метри од Поликлиниката која се загрева со парно на дрва, а оџакот е низок па целиот чад најчесто доаѓа директно во зградата. Мора што побрзо да се реагира Поликлиниката да се поврзе на градско парно или да се префрли на струја или да се најде друго еколошко решение,бидејки ако продолжи ваквата состојба тоа би било еднакво на локален ГЕНОЦИД. Стравуваме дека во печките се гори и медицински отпад, бидејќи понекогаш се чуствува мирис на пластика. Се надеваме дека на овој проблем ќе му се пристапи искрено затоа што станува збор за здравјето на луѓето, особено што се во прашање и ДЕЦА и БЕБИЊА.

Жители од зградата во Ѓ. Петров

ОДГОВОР: За одговор на ова треба да се обратите до Министерството за екологија преку нивната подрачна единица во Општина Ѓорче Петров

Сектор за здравствена екологија

ШПРИЦЕВИТЕ И ХИВ

ПРАШАЊЕ: Бремена сум и пред три недели нагазив на шпиц кој ја проби обувката. Сакам да направам HIV RNA PCR тест. Па ме интересира дали овој тест се однесува на ХИВ1 или ХИВ2? Исто така ме интересира и цената и точноста на тестот? И дополнително дали постои опасност при тестирањето да се заразам од ХИВ во Вашите лаборатории. Ве молам за одговор!

Жителка на Скопје

ОДГОВОР: Постојат неколку начини на превенирање на ХИВ и тоа:

  1. Незаштитен сексуален контакт (без употреба на кондом)
  2. Примање на трансфузија на контамирана крв со ХИВ
  3. Размена на контаминирани игли и шприцеви со крв кај интравенски корисници на дрога
  4. Од мајка на плод, ако е мајката ХИВ позитивно лице

Нагазување на шприц само по себе не би требало да претставува голем ризик за ХИВ, бидејќи не знаете дали е користен, кој го користел, дали имало крв на него или не, односно дали е претходно употребен. При повреда на интактна кожа може да постои поголем ризик од вирусни Hepatitis B или C.

Тестирање за ХИВ можете да направите во двете референтни институции за тестирање на ХИВ и тоа бесплатно, доверливо и под шифра.

  • Во Институт за јавно здравје на РМ (зграда на МЗ страничен влез на приемно одделение)
  • На Клиниката за инфективни заболувања и фебрилни состојби во Скопје

Лабораторијата за вирусологија располага со тестови за детекција на анти ХИВ антитела како и за детекција на ХИВ п24 антигенот. Клиентката може да дојде во нашата Институција каде што ќе добие брзо, навремено и сигурно тестирање. Ако сакате друг вид на тестирање  (ELISA, PCR) потребно е да имате син картон и упат од матичен лекар.

Сектор за контрола и превенција на заразни болести

ВАКЦИНАЦИЈА

ПРАШАЊЕ: Би сакала да се информирам околу заразните болести во Шри Ланка и Малезија.Не сум сигурна дали се обраќам на вистинското место но ме интересира дали е потребно да се примат вакцини (бидејќи на интернет читам дека е препорачливо да се вакцинираме од Хепатит, Жолта Треска, маларија..). Дали Вашата иснтитуција врши вакцинација и колку чини?

Самостоен референт во Комерцијална банка

ОДГОВОР: Сите информации околу вакцинацијата (или хемиопрофилакса) за патници во меѓународнуиот сообраќај, како и самиот акт на вакцинација или добивање на медицински препарати за хемиопрофилака против одредени заразни болести, согласно законската регулатива во Македонија и меѓународната здравствена регулатива и препораки на референтни институции,  можете да ги добиете во надлежниот  Центар за јавно здравје или негова подрачна единица. За Скопје, обратете се во Центарот за јавно здравје Скопје, на улица “3 -та Македонска бригада” бр.18 (зад новата Железничка станица).

Сектор за контрола и превенција на заразни болести

ГОНО-ЧАЈ

ПРАШАЊЕ: Во продажба е Гоно – чај, наменет за топење камен во бубрег за што продавачот трвди дека е атестиран во Институтот за јавно здравје на РМ. Ако сте во можност, ве молам да ми одговорите дали гоно – чајот има сертификат од вашата институција со што се потврдува дека дека тој е безбеден за употреба

Драгица Љубевска

ОДГОВОР: Гоно – чајот е тестиран во акредитираните лаборатории на Институтот за јавно здравје на РМ со што се потврдува неговата здравствена исправност. Нашата институција не е надлежна за безбедноста на чајот по однос на дијагнозата за која продавачот тврди дека е наменет. За таа информација треба да се обратите до Институтот за фармакологија и токсикологија на Медицинскиот факултет. Не ни е познато дали постои студија која ќе дадае одговор на вашето прашање.

Сектор за контрола и испитување на лекови