Во Хрватска, во текот на 2026 година, се пријавени четири сомневања за појава на остеитис и остеомиелитис (воспаление на коскеното ткиво) кај мали деца по примена на БСЖ вакцина против туберкулоза, произведена од бугарскиот производител „Бул Био“. По овие пријави, Хрватската агенција за лекови и медицински производи (HALMED) побара привремено запирање на дистрибуцијата и примената на вакцината од овој производител, како мерка на претпазливост, додека траат испитувањата за утврдување на можните причини за пријавените случаи.

По добивањето на информациите за случаите во Хрватска, Министерството за здравство на Република Македонија, во координација со надлежните институции, привремено ја прекина имунизацијата со БСЖ вакцината од истиот производител, како мерка на претпазливост. Во тек се активности за проверка на достапните информации за вакцината, нејзиниот квалитет и евентуалната поврзаност со пријавените несакани реакции. Досега, во нашата земја нема документирани несакани реакции од овој тип поврзани со употребата на оваа вакцина.

Во Република Македонија, туберкулозата сè уште претставува значаен јавно-здравствен предизвик. БСЖ вакцинацијата има важна улога во заштитата на децата од тешките форми на туберкулоза. Поради тоа, се преземаат активности за обезбедување континуитет на имунизацијата со вакцина од друг производител.

Препораки за родителите чии деца ја примиле БСЖ вакцината

Родителите треба да останат смирени. Самото примање на БСЖ вакцината не значи дека детето ќе развие несакана реакција. Кај децата кои се во добра општа здравствена состојба и немаат симптоми, не се препорачуваат рутински дополнителни прегледи или дијагностички снимања само поради примањето на вакцината.

1. Дали се потребни дополнителни прегледи?

Доколку детето е во добра здравствена состојба и нема симптоми што укажуваат на можна компликација, не е потребно превентивно снимање со рендген, ултразвук или магнетна резонанца без медицинска индикација. За евентуалните дополнителни испитувања одлучува лекарот, врз основа на клиничката проценка.

2. На кои симптоми треба да обрнат внимание родителите?

Родителите треба да ја следат здравствената состојба на детето и да побараат лекарска проценка доколку забележат: болка или оток во пределот на коска или зглоб,  ограничена подвижност на рака или нога,  отежнато одење,  избегнување потпирање на раката или ногата или необично избегнување движења на одреден екстремитет. Овие симптоми не значат нужно дека станува збор за компликација поврзана со БСЖ вакцината, бидејќи можат да се појават и при други здравствени состојби.

3. Кога треба да се побара лекарска помош?

Доколку детето развие некој од наведените симптоми, особено ако тие траат, се влошуваат или се придружени со покачена телесна температура, родителите треба да се обратат кај педијатар. Лекарот треба да биде информиран дека детето примило БСЖ вакцина, за да може да ја земе предвид оваа информација при проценката на здравствената состојба и одлучувањето за евентуални дополнителни испитувања.

4. Дали ризикот може да се процени само според производителот или серијата на вакцината?

Родителите не треба самостојно да извлекуваат заклучоци за ризикот кај своето дете само врз основа на производителот или серијата на вакцината. При појава на симптоми, потребна е лекарска проценка, а не самостојно закажување дијагностички испитувања.

Информација за понатамошната БСЖ-имунизација

Во Република Македонија, примената на БСЖ вакцината од наведениот производител е привремено прекината како мерка на претпазливост, додека траат проверките и се разгледуваат достапните информации за пријавените случаи во Хрватска. За понатамошните активности во врска со имунизацијата, родителите треба да ги следат официјалните известувања на Министерството за здравство и надлежните здравствени институции.

Порака до родителите:

Доколку детето е во добра здравствена состојба и нема симптоми, нема потреба од паника ниту од дополнителни испитувања без медицинска индикација. Следете ја здравствената состојба на детето и обратете се кај педијатар доколку забележите промени што ве загрижуваат. Информирајте се преку официјалните здравствени институции и не ширете непроверени информации.