• 05.05.2026

5 мај - Светски ден на хигиената на рацете 2026



„Заедно за здравје: Застанете со науката“

 

Темата за хигиена на рацете за 2026 година, поддржана од здравствените организации, е фокусирана на мотото: „Заедно за здравје: Застанете со науката“.

За 2026 година, темата е фокусирана на одржливоста и еволуцијата на навиките во дигиталната ера, со посебен акцент на заштита на животната средина и иновациите.

Главната насока на кампањите за оваа година вклучува:

-  „Заедно за здравје: Поддршка на науката за подобро јавно здравје“: Оваа тема ја нагласува важноста на научните докази во секојдневните хигиенски практики.

-  Одржлива хигиена: Кампањите ставаат акцент на намалување на отпадот од заштитна опрема (како ракавици) и влијанието врз климатските промени.

-  Дигитализација и мониторинг: Интеграција на паметни уреди за следење на квалитетот и фреквенцијата на миење раце во јавните институции.

 

СЗО ги повикува сите да бидат инспирирани од глобалното движење за да се постигне универзална здравствена покриеност (UHC), односно да се постигне подобро здравје и благосостојба за сите луѓе на сите возрасти, вклучително и заштита од финансиски ризик, пристап до квалитетни основни здравствени услуги и пристап до безбедни, ефективни, квалитетни и достапни есенцијални лекови и вакцини за сите.

Превенцијата и контролата на инфекции, вклучително и хигиената на рацете, е од клучно значење за да се постигне UHC бидејќи тоа е практичен доказ кој се темели на пристап со докажано влијание врз квалитетот на грижата и безбедноста на пациентите на сите нивоа на здравствениот систем.

 

Промовирање на знаење и градење на капацитетите на здравствените работници преку иновативна и влијателна обука и едукација, за превенција и контрола на инфекции, вклучително и хигиена на рацете.

Зошто споделување на знаења за хигиената на рацете е сè уште толку важно?

Затоа што помага да се запре ширењето на штетните бактерии во здравството.

Зајакнување на пристапите за учење за да се овозможи имплементација на иновативна и ефективна обука за да се поттикнат здравствените работници и работниците за нега да ја подобрат хигиената на рацете и IPC на местото на нега со зголемено знаење, вештини и однесувања.

Промовирајте пристап до иновативни ресурси за обука за хигиена на рацете и IPC за здравствените работници и здравствените соработници.

Подигнете ја свеста за важноста на знаењето и учењето за хигиената на рацете во вистинско време за спречување на низа заразни болести.

Поттикнување на механизмите за мерење и евалуација за да се процени влијанието на обуката и образованието врз стандардите и практиките на IPC, вклучително и хигиената на рацете, вклучувајќи го и нивниот ефект врз спречувањето на HAI и AMR.

 

Здравствени работници:

Застапеноста и доследноста на здравствените работници во практикувањето на хигиената на рацете се смета за златен стандард во превенцијата на болнички инфекции. Иако свеста е висока, глобалните статистиките покажуваат дека во просек, здравствените работници ги дезинфицираат рацете во околу 40% до 60% од случаите каде тоа е неопходно.

Еве клучни аспекти на оваа застапеност:

1.  „Петте моменти“ на СЗО

Клучот за добра застапеност е почитување на петте критични моменти дефинирани од Светската здравствена организација:

-  Пред допир на пациент.

-  Пред чиста/асептична процедура.

-  По ризик од изложеност на телесни течности.

-  По допир на пациент.

-  По допир на околината на пациентот.

2.  Разлики по професии и оддели

Истражувањата често покажуваат варијации во застапеноста:

-  Медицинските сестри обично имаат повисок степен на усогласеност поради почестиот директен контакт со негата на пациентите.

-  Лекарите понекогаш покажуваат пониска фреквенција на дезинфекција помеѓу два прегледи, што е фокус на многу нови обуки.

-  Највисока застапеност (над 80%) има во единиците за интензивна нега, каде ризикот од инфекции е најкритичен.

3.  Предизвици за целосна застапеност

Главните причини зошто не се постигнува 100% застапеност вклучуваат:

-  Преоптовареност со работа: Голем број пациенти за кратко време.

-  Иритација на кожата: Честата употреба на дезинфициенси може да ја оштети кожата доколку не се користат квалитетни средства со емолиенти.

-  Достапност на ресурси: Потреба од диспензери за дезинфекција на секој чекор („point-of-care“).


4.  Улогата на мониторингот

Во 2026 година, застапеноста се мери сè повеќе преку дигитални системи за мониторинг (сензори на диспензерите) наместо само преку директно набљудување, што помага во реално време да се потсетат работниците на оваа важна навика.

 

5.  Заклучок:

Хигиената на рацете не е само индивидуална одлука, туку одговорност на целиот здравствен систем. Секој здравствен работник кој редовно ги мие рацете директно придонесува за пократок болнички престој на пациентите и помала смртност.

„Медицинска интервенција која чини речиси нула денари, а има моќ да ја преполови стапката на болнички инфекции. Нашата застапеност во овој процес е мерило за квалитетот на грижата што ја даваме. Да ги направиме чистите раце наш рефлекс, а не обврска.“

   

Изготвил: Оддел за здравствена промоција и следење на болести