Меѓународниот ден на лицата со попреченост се одржува секоја година на 3 декември со цел да се промовира целосното и еднакво учество на лицата со попреченост и да се преземат активности за вклучување на овие лица во сите аспекти на општеството.

Оваа година, Меѓународниот ден на лицата со попреченост ќе се одбележува во текот на целата недела од 30 ноември до 4 декември заедно со 13-та сесија на Конференцијата на земјите-членки на Конвенцијата за правата на лицата со попреченост.

Светската Здравствена Организација проценува дека повеќе од една милијарда луѓе – околу 15% од светската популација – доживуваат некаква форма на попреченост. Оваа бројка се предвидува дека ќе се зголеми со оглед на стареењето на населението и зголемувањето на преваленцата на незаразните болести. Додека попреченоста е во корелација со неповолната положба, не сите лица со попреченост се подеднакво обесправени. Многу зависи од контекстот во кој тие живеат и од тоа дали, меѓу другото, имаат еднаков пристап до здравје, образование и вработување.

Фактите укажуваат на тоа дека:

– Од една милијарда популација на лица со попреченост, 80% живеат во земјите во развој.

– Околу 46% од постарите луѓе на возраст од 60 години и повеќе се лица со попреченост.

– Една од секои пет жени веројатно ќе доживее попреченост во нејзиниот живот, додека еднo од секои десет деца е дете со попреченост.

– Едно од 160 деца е идентификувано како аутистичен спектар.

– Се проценува дека 450 милиони живеат со ментална или невролошка состојба – и две третини од овие луѓе нема да бараат стручна медицинска помош, главно поради стигмата, дискриминацијата и занемарувањето.

– Лицата со попреченост во светот се меѓу најтешко погодените од КОВИД-19.

 

Според Обединетите Нации, оваа година, темата за одбележување на овој ден е: Кон инклузивна, достапна и одржлива попреченост во светот после КОВИД-19

 

Глобалната криза со КОВИД-19 ги ​​продлабочува веќе постоечките нееднаквости, изложувајќи го степенот на исклучување и истакнувајќи дека работата за вклучување на инвалидноста е императив. Лицата со попреченост – една милијарда луѓе – се едни од најисклучените групи во нашето општество и се меѓу најтешко погодените во оваа криза во однос на смртните случаи. Дури и под нормални околности, лицата со попреченост имаат помала веројатност да имаат пристап до здравствена заштита, образование, вработување и да учествуваат во заедницата.

 

Потребен е интегриран пристап за да се осигура дека лицата со попреченост нема да останат позади. Во овој контекст, темата оваа година ја нагласува важноста на зајакнување на нашите колективни напори за универзален пристап до основните услуги, вклучително и непосредна здравствена и социјална заштита, образование, дигитална инфраструктура, достапни информации, вработување и други социо-културни можности со цел да се осигура дека лицата со попреченост не заостануваат зад себе во време на криза и пошироко.

 

За време на КОВИД-19 пандемијата, изолацијата, исклучувањето, нарушените рутини и намалените услуги значително влијaат на животот и менталната благосостојба на лицата со попреченост во целиот свет. Ширењето на свеста за лицата со попреченост е клучна во овој момент бидејќи светот продолжува да се бори против вирусот.

 

Литература:

– United Nations: https://www.un.org/en/observances/day-of-persons-with-disabilities

– World Health Organization: https://www.who.int/news-room/events/detail/2020/12/03/default-calendar/international-day-of-persons-with-disabilities

https://idpwd.org/

Подготвил:

Оддел за здравствена промоција и следење на болести